๕. ความยุติธรรม หน้าที่ สิทธิ และเสรีภาพ

๕. ความยุติธรรม หน้าที่ สิทธิ และเสรีภาพ

ว่ากันว่ามนุษย์เป็นสัตว์สังคม ซึ่งอันที่จริงสรรพสัตว์
สรรพพืช สรรพสิ่ง ต่างก็ไม่สามารถจะแปลกแยกออกไปจากสังคมได้
เพียงแต่มันจะมีสติปัญญาพอเข้าใจความจริงสิ่งนี้ได้แค่ไหนเท่านั้นเอง
รวมความว่า สรรพสัตว์ สรรพพืช สรรพสิ่ง ล้วนต้องอิงอาศัยสังคมทั้งนั้น
แยกให้เห็นชัดๆ โลกโดยรวมเป็นสังคม สรรพสัตว์เป็นต้นเป็นบุคคล
ในเมื่อความจริงแท้สังคมย่อมใหญ่กว่าบุคคลเสมอไป
ผู้มีสติปัญญาก็จึงต้องเห็นแก่ความมั่นคงสงบสุขของสังคมก่อนสิ่งใด
เพราะถ้าสังคมดำรงอยู่ไม่ได้หรือไร้ความสงบสุข บุคคลผู้อิงอาศัยสังคม
จะอยู่รอดปลอดภัยอย่างมีสันติสุขได้อย่างไรกัน มันก็ชัดเจนอยู่แล้ว

เคยมีใคร โดยเฉพาะผู้มีอำนาจรัฐหรืออำนาจโลกอยู่ในมือ มาใส่ใจ
ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้อย่างจริงจังบ้างหรือไม่ ? เพราะไปๆ มาๆ
ปรากฏว่า สังคมโลกทุกวันนี้มีแต่ผู้ที่บูชาสิทธิมนุษยชนกันจนงมงาย
และมัวเมาในเสรีภาพส่วนบุคคลจนบ้าคลั่ง เลยเถิดเกิดเป็นปัญหาใหญ่
เพราะต่างก็ไม่รู้จักสิทธิเสรีภาพที่แท้จริง สิ่งที่ทุกคนหลงใหลเข้าใจผิด
คิดว่าเป็นสิทธิเสรีภาพนั้น ที่แท้ก็เป็นแค่สายลับผู้ทะลุทะลวงโลก
ที่กองทัพกิเลสส่งมาเบิกทางให้แม่ทัพยกพลกิเลสมาง่ายขึ้นเท่านั้นเอง
การเอารัดเอาเปรียบกันก็จึงเป็นปัญหาหนักที่หมักหมมอยู่บนโลก
ภาพตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจน คือ ชาวนาผู้ปลูกข้าวกลับไม่มีข้าวกิน
พ่อค้า นายทุน นักโกงเมือง ผู้ไม่เคยรู้จักแม้แต่ต้นข้าวกลับรวยเอาๆ
มันเป็นเช่นนี้ได้อย่างไร ? ยังเป็นโจทย์ใหญ่ให้ผู้รู้ทั้งโลกต้องขบคิด

อย่างไรก็ดี เรื่องสิทธิเสรีภาพก็ยังเป็นเรื่องที่จำเป็นที่สุดในโลกอยู่
เพราะความเป็นใหญ่ในชีวิตตนเองและความเป็นผู้มีอิสระอันสมบูรณ์
ของบุคคลก็ย่อมส่งผลให้สังคมร่มเย็นเป็นสุขได้ และเป็นเครื่องบ่งชี้
ถึงความมีสันติสุขและสันติภาพในสังคมนั้นด้วย ดังนั้นผู้มีสติปัญญา
ย่อมจะให้ความสำคัญกับสิทธิเสรีภาพส่วนบุคคลเสมอไป เพียงแต่ว่า
จะทำอย่างไรให้ผู้คนรู้จักและเข้าใจในสิทธิเสรีภาพกันได้อย่างถูกต้อง
ไม่ไปหลงเอาความเห็นแก่ตัว การทำอะไรได้ตามใจตัว ไม่ฟังเสียงใคร
แต่กลับยอมให้กิเลสตัณหาไสหัวอยู่ตลอดเวลา มาเป็นสิทธิเสรีภาพเสีย
แล้วรู้จักเข้าใจสิทธิเสรีภาพกันใหม่ว่า คือความมีอิสระที่จะทำความดี
ความมีเสรีที่จะหาความสุข อันไม่ก่อความทุกข์ให้แก่ผู้ใด ตลอดถึง
ไม่ทำความวุ่นวายให้กับสังคม ซึ่งถ้าคนส่วนใหญ่เข้าใจสิทธิเสรีภาพ
ได้อย่างถูกต้องจริงๆ สิ่งที่จะปรากฏให้เห็นง่ายๆ ก็คือผู้คนส่วนใหญ่นั้น
จะคำนึงถึงความยุติธรรมระหว่างกัน และหน้าที่ของตนเองต่อสังคม
เป็นสำคัญยิ่งกว่าสิทธิเสรีภาพส่วนตัวเสมอไป กล่าวคือ ก่อนที่ทุกคน
จะใช้สิทธิเสรีภาพส่วนตัว ย่อมจะต้องใส่ใจในผลกระทบที่จะเกิดขึ้น
แก่สังคมส่วนรวมหรือบุคคลอื่นๆ เอาไว้ก่อนด้วยเสมอ พูดให้เห็นชัดๆ
ก็คือเรียงเอาความยุติธรรมและหน้าที่มาไว้หน้าสิทธิเสรีภาพทุกครั้งไป
นี่ก็เป็นอีกทางหนึ่งซึ่งจะช่วยสร้างโลกใหม่ให้น่าอยู่อาศัยไปชั่วกาลนาน..